ATHENSTANGOENSEMBLEKIPOSPRASINIZOIMAMBAILDI2017PRASINIZO  

ΜΑΓΔΑ ΚΟΡΠΗ: 'ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΩΣ ΦΟΡΕΑΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ"

Μιλώντας για το Αρχαίο Δράμα συνηθίζουμε να εστιάζουμε στις ερμηνείες, την σκηνοθεσία και την μεταφορά του κειμένου στο σήμερα. Το σήμερα όμως φαντάζει πια τόσο διαφορετικό και οι αλλαγές στην ζωή του καθενός από εμάς είναι καταλυτικές. Με όλα όσα τριγύρω μας λαμβάνουν χώρα θέλησα να συναντήσω την Μάγδα Κόρπη, θεατρολόγο και ηθοποιό με ερεύνα στο θέατρο – κοινότητα, για να κάνουμε μια διαφορετική προσέγγιση στο Αρχαίο Δράμα ως παράγοντα συν-άδρασης των πολιτών.

Συνέντευξη στη Νάνσυ Κοντονίκου

Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για εσάς;
Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1985. Σπούδασα θεατρολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, υποκριτική στη δραματική σχολή "Αρχή", και ολοκλήρωσα τις μεταπτυχιακές σπουδές μου στη δραματουργία-δραματολογία στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Εργάζομαι στο θέατρο ως ηθοποιός, θεατρολόγος αλλά και βοηθός σκηνοθέτη, ενώ μου αρέσει πολύ να φτιάχνω κολάζ κειμένων και να κάνω μεταφράσεις.

Ποιο είναι το πεδίο έρευνάς σας σε σχέση με το αρχαίο δράμα;
Στα πλαίσια των μεταπτυχιακών σπουδών μου, και υποκινούμενη από συγκίνηση για το τραγωδιακό υλικό, ασχολήθηκα με σύγχρονες προσεγγίσεις. Μαζί με άλλες "αναγνώσεις"- όπως του Wole Soyinka, Tadashi Suzuki - μελέτησα κυρίως εκείνη του σκηνοθέτη Θεόδωρου Τερζόπουλου• τόσο το κομμάτι που αφορά το παραστασιακό κείμενο, όσο και εκείνο που αφορά την υποκριτική του μέθοδο. Ακόμη, με αφορμή την συνεργασία μου ως θεατρολόγος στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Caravan-Next του Odin Theater και την έρευνά μου για το θέατρο στην κοινότητα, εξέτασα τη σημασία του χορού και την συγγένειά του με τον ρόλο που κατέχει στην κοινωνία το θέατρο της κοινότητας. Κοινός παρανομαστής αποτελεί η συλλογική ματιά και η σύμπλευση των ατόμων με σκοπό την κοινή δράση.

Σε πόσα είδη είναι χωρισμένο το αρχαίο δράμα;
Το αρχαίο δράμα -όπου στόχευε στην σκηνική απόδοση- χωρίζεται σε τρία είδη. Την τραγωδία, την κωμωδία και το σατυρικό δράμα

Πως υποδέχεται ο κόσμος εκείνης της εποχής τα είδη αυτά και τι πιστεύετε ότι μπορεί να προσδοκούσε;
Η κοινωνική ζωή των πολιτών ήταν συνδεδεμένη με το θέατρο. Από τους δραματικούς αγώνες μέχρι τις Διονυσιακές και θρησκευτικές γιορτές, ο Αθηναίος πολίτης και η κοινότητα είχαν ενεργή συμμετοχή. Το κοινό αποτελούσαν κυρίως άντρες Αθηναίοι πολίτες, κάποιοι ξένοι που ενδεχομένως βρίσκονταν στην Αθήνα για να παρακολουθήσουν τους αγώνες, μέτοικοι, ελάχιστοι δούλοι και επιφανή πρόσωπα. Για την γυναικεία συμμετοχή δεν έχουμε επαρκείς πληροφορίες. Ο θεατής, μέσω των καθολικών ζητημάτων που θίγονταν, άκουγε για τα πάθη των άλλων και προσπαθούσε να "θεραπευτεί" ο ίδιος. Αναμφισβήτητα λοιπόν, τα είδη αυτά λειτουργούσαν παιδευτικά αλλά και εξαγνιστικά στην ψυχο-νοητική σφαίρα των θεατών.

Πως βιώνει η κοινότητα των πολιτών την συνάθροιση και πως κινητροδοτήται το βίωμα μέσα από το αρχαίο δράμα;
Η κοινότητα βιώνει τη δόνηση, τη μέθεξη και την ίαση μέσω του αρχαίου δράματος. Η τελετουργική δομή του είδους έδινε στους πολίτες την ψυχική ανακούφιση, όπως συμβαίνει και στους ήρωες. Με την κάθαρση έρχεται και η λύτρωση. Το σπουδαιότερο όμως είναι, ότι τόσο οι θεατές όσο και οι ήρωες, μέσω της διαδικασίας της κάθαρσης έφταναν στην οντολογική γνώση και την αλήθεια.

Με την εξέλιξη της δημοκρατίας έρχεται και η ολοκλήρωση του αρχαίου δράματος; Αποτελεί μέρος μιας πολιτικής πράξης η ολοκλήρωση του;
Σίγουρα η ακμή του αρχαίου δράματος που συνέπεσε με την εδραίωση της Δημοκρατίας και τον πυρήνα του κλασικισμού ήταν μια ιδανική συγκυρία, θέλω να πιστεύω όμως πως η σημασία και τα υλικά του δεν έφτασαν σε τέλμα. Κατά τη γνώμη μου, μια έκφανση τέχνης που εστιάζει στον πυρήνα του ανθρώπου δεν μπορεί παρά να αποτελεί πολιτική πράξη.

Στο αρχαίο θέατρο έχουμε το «υποκρίνεται» σε αντιδιαστολή με το ευρωπαϊκό θέατρο όπου ο ηθοποιός «υποδύεται». Ποιες είναι οι διαφοροποιήσεις σε ότι ζητάτε να εκτελέσει ο «πρωταγωνιστής»;
Στο αρχαίο δράμα, εντέλει βγαίνει στο φως η κοινή γνώμη και οι φωνές των πολιτών που αντιπροσώπευαν τον Αθηναϊκό δήμο. Αντίθετα, το ευρωπαϊκό θέατρο εστίασε στο άτομο και την ψυχολογία του ήρωα. Ο ήρωας στο αρχαίο δράμα μοιράζεται τα πάθη του με τα μέλη του χορού και συνεπώς δεν απομένει μόνος στον κόσμο, ενώ εκείνος του δυτικού θεάτρου προσανατολίζεται στην ενδοστρέφεια. Επίσης, το αρχαίο δράμα εστιάζει σε διαχρονικά, αρχετυπικά ζητήματα που ενυπάρχουν σε όλους μας ανεξαρτήτως κοινωνικών, οικονομικών και φυλετικών καταβολών, έτσι ο σκηνοθέτης ακολουθεί μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση και μέθοδο από αυτήν που θα χρειαζόταν για ένα σύγχρονο έργο με ψυχολογικές διακυμάνσεις και συγκεκριμένες οδηγίες.

Ο «χορός» αποτελεί ένα ισχυρό επικοινωνιακό εργαλείο για την αρχαία τραγωδία και κωμωδία. Ποια νοήματα μας φέρει ο «χορός» μέσα στο αρχαίο κείμενο;
Πολύ απλά ας πούμε ότι ο χορός λειτουργεί ως ένας δημοκρατικός μοχλός που προτάσσει την ενότητα έναντι της ατομικότητας. Οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες που πολλές φορές είναι και τα μέλη του χορού, αποκτούν λόγο και υπόσταση.

Είχε ο «χορός» μια σύσταση υποστήριξης των «ευπαθών τάξεων» της κοινωνίας ή «ευπαθών ομάδων»;
Ενίοτε ναι. Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι στις Ικέτιδες του Ευριπίδη, τον χορό αποτελεί μια κοινότητα, εκείνη των μητέρων που ικετεύουν για το δικαίωμα ταφής των νεκρών παιδιών τους. Σε κάθε περίπτωση η χρήση του χορού λειτουργεί ως ερμηνευτικό κλειδί για το έργο. Τα μέλη του χορού ευρισκόμενα σε μια κοινή συνθήκη, αντηχούν τον πόνο του καιρού τους• κάτι που σήμερα συναντάμε και στην εξω-θεατρική ζωή π.χ. με την προσφυγική κρίση.

Πριν κλείσουμε, μια τελευταία ερώτηση για τις καλλιτεχνικές σου δράσεις, τι κάνεις αυτήν την περίοδο ή τι ακολουθεί στο άμεσο μέλλον;
Αυτήν την περίοδο ανασυγκροτώ τις δυνάμεις μου μετά τις παραστάσεις του χειμώνα, και ετοιμάζω μια θεατρική διασκευή.


Theatre photo credits: www.zinovia-photography.gr

Ads

Το prasinizo.gr στο Facebook